ESA otworzy centrum technologiczne w Warszawie. Polska wzmacnia pozycję w kosmosie

Centrum ESA powstanie w Warszawie

Europejska Agencja Kosmiczna uruchomi nowe centrum technologiczne w Warszawie. Decyzja została ogłoszona po informacji, że Polska stanie się miejscem jednej z placówek ESA. To pierwszy taki ośrodek poza gronem państw założycielskich agencji. Rząd wskazuje, że jest to ważny krok dla pozycji Polski w europejskim sektorze kosmicznym.

Nowe centrum ma wzmacniać współpracę technologiczną i badawczą, a także pokazywać, że Polska wchodzi do ścisłego grona państw współtworzących europejskie projekty kosmiczne. Według strony rządowej to także element budowania bezpieczeństwa i suwerenności technologicznej Europy. Placówka w stolicy ma stać się miejscem, w którym rozwijane będą rozwiązania przydatne nie tylko w sektorze kosmicznym, ale również w obszarach związanych z bezpieczeństwem i kryzysami.

"Polska jest czempionem Europy, jeśli chodzi o inwestowanie w kosmos i przyszłość"

Donald Tusk, premier

"Polska będzie jednym z europejskich krajów, w których ESA będzie miała jedno ze swoich centrów. To pierwszy kraj na wschodniej flance Unii Europejskiej, który będzie miał możliwość takiej sformalizowanej współpracy"

Donald Tusk, premier

Obecnie ESA ma placówki w Niemczech - dwie, a także w Holandii, Włoszech, Hiszpanii, Belgii oraz w Wielkiej Brytanii. Warszawskie centrum będzie pierwszym, które powstanie poza granicami państw sygnatariuszy konwencji o utworzeniu ESA. Dla Polski oznacza to wejście do nowego poziomu formalnej współpracy z europejską agencją kosmiczną.

Bezpieczeństwo i technologie podwójnego zastosowania

Nowy ośrodek w Warszawie ma koncentrować się na bezpieczeństwie oraz na rozwoju technologii o podwójnym zastosowaniu. Chodzi o rozwiązania, które mogą być wykorzystywane zarówno w infrastrukturze cywilnej, jak i wojskowej. Centrum ma też wspierać innowacje oraz zarządzanie kryzysowe.

Według przekazanych informacji placówka będzie rozwijać narzędzia, które zwiększą zdolność Europy do przewidywania zagrożeń, reagowania na nie i odbudowy po kryzysach. To ma znaczenie praktyczne dla państw i samorządów, bo technologie satelitarne są wykorzystywane m.in. w monitorowaniu sytuacji pogodowych, planowaniu działań ratunkowych i zabezpieczaniu infrastruktury. Właśnie dlatego w centrum tak mocno podkreślono powiązanie sektora kosmicznego z bezpieczeństwem.

"Sukcesy Polski w kosmosie to również sukcesy Europy w kosmosie. Polska jest jednym z liderów, jeżeli chodzi o takie obszary jak: inwestycje w bezpieczeństwo, przemysł obronny, ale również przemysł kosmiczny. Przemysł kosmiczny i obronny są ze sobą bardzo blisko związane. Jednego nie da się robić skutecznie bez drugiego i vice versa"

Josef Aschbacher, dyrektor generalny ESA

Jak wskazał premier, Polska ma dziś pełnić także funkcję państwa, które integruje europejskie wysiłki technologiczne. Celem ma być wzmocnienie zdolności Europy do konkurowania ze Stanami Zjednoczonymi i Chinami w rozwoju technologii kosmicznych. W praktyce oznacza to większe możliwości budowania rozwiązań, z których korzystają administracja, wojsko, nauka i zwykli mieszkańcy.

Rekordowe pieniądze na polski sektor kosmiczny

Rząd wiąże decyzję ESA z rosnącymi inwestycjami w polski sektor kosmiczny. Wskazano, że w latach 2023–2025 Polska aż dziesięciokrotnie zwiększyła swoją składkę do Agencji. Na lata 2026–2028 wkład finansowy na programy opcjonalne został podwojony i wyniesie 550 mln euro, czyli ponad 2 mld zł.

Programy opcjonalne obejmują między innymi rozwój usług opartych na danych satelitarnych oraz robotykę. Dla mieszkańców oznacza to większą liczbę projektów, które mogą przełożyć się na dokładniejsze dane o środowisku, transport, zarządzanie ruchem, wsparcie dla rolnictwa i lepsze reagowanie służb w sytuacjach zagrożenia. To także sygnał dla firm z branży technologicznej, że rynek usług kosmicznych będzie się w Polsce rozwijał.

"Każde euro zainwestowane w sektor kosmiczny zwraca się sześcio- lub siedmiokrotnie, więc jest to dobra inwestycja w polską gospodarkę"

Andrzej Domański, minister finansów i gospodarki

Według ministra finansów i gospodarki inwestycje w kosmos mają przynosić zwrot wielokrotnie wyższy od poniesionych nakładów. Rząd przedstawia ten sektor jako jeden z nowych motorów wzrostu gospodarczego. W tym ujęciu rozwój technologii kosmicznych nie dotyczy wyłącznie badań, ale także miejsc pracy, zamówień dla przedsiębiorstw i nowych usług dla administracji oraz biznesu.

Nowy statek kosmiczny, fundusz PFR i finansowanie dla samorządów

Premier zapowiedział również, że jednym z celów ESA jest budowa pierwszego polskiego statku kosmicznego. Ma on zwiększyć możliwości transportowe między Ziemią a satelitami. Wśród zastosowań wymieniono także serwisowanie satelitów oraz tankowanie ich na orbicie. Taki projekt oznacza wejście Polski w bardziej zaawansowany etap obecności w sektorze kosmicznym.

Minister Andrzej Domański poinformował o kolejnych instrumentach wsparcia. Grupa PFR ma utworzyć fundusz o wartości 500 mln zł, który będzie wspierał inwestycje w przedsiębiorstwa sektora kosmicznego. Z kolei Bank Gospodarstwa Krajowego uruchomi specjalną linię finansowania dla samorządów. Pieniądze mają służyć rozwojowi infrastruktury związanej z sektorem kosmicznym w wybranych miastach.

To oznacza, że korzyści z decyzji ESA nie ograniczą się do Warszawy. Wsparcie ma trafiać także do firm i samorządów, które będą mogły rozwijać projekty związane z technologiami satelitarnymi, zapleczem badawczym i infrastrukturą. W praktyce może to przełożyć się na nowe inwestycje, współpracę z uczelniami i większą dostępność nowoczesnych usług opartych na danych z kosmosu.

• 2023–2025 - Polska dziesięciokrotnie zwiększyła składkę do ESA
• 2026–2028 - wkład na programy opcjonalne wyniesie 550 mln euro
• 500 mln zł - wartość funduszu, który Grupa PFR ma utworzyć dla firm sektora kosmicznego
• 2 centra ESA działały dotąd w Niemczech, a placówki także w Holandii, Włoszech, Hiszpanii, Belgii i Wielkiej Brytanii

Decyzja o uruchomieniu centrum ESA w Warszawie wpisuje się w szerszy plan wzmacniania pozycji Polski w europejskich technologiach przyszłości. Rząd podkreśla, że kraj utrzymuje tempo rozwoju gospodarczego i chce oprzeć je także na sektorach zaawansowanych. W tym układzie kosmos staje się nie tylko obszarem badań, ale też narzędziem gospodarki, bezpieczeństwa i współpracy międzynarodowej.