Tusk podpisuje nominacje asesorów. Koniec sporu o kontrasygnatę?
Premier przełamuje impas w sprawie asesorów
W środę, 30 lipca 2025 r., premier Donald Tusk podpisał 200 dokumentów dotyczących nominacji asesorskich. To kulminacja sporu, który ciągnął się od tygodni, gdy prezydent Nawrocki wręczył nominacje bez wymaganej kontrasygnaty premiera. Zgodnie z art. 144 Konstytucji akty urzędowe prezydenta, niewymienione wprost w tym przepisie, wymagają podpisu szefa rządu. Pominięcie tego obowiązku przez głowę państwa doprowadziło do sytuacji, w której prezesi sądów odesłali dokumenty do Krajowej Rady Sądownictwa, aby ta przekazała je premierowi do kontrasygnaty.
Premier Tusk, podpisując dokumenty, zwrócił uwagę na „niepotrzebny, absurdalny i groźny zamach na Konstytucję”. Jak podkreślił, po raz pierwszy w historii III RP tak jawnie i szkodliwie próbowano obejść ustawę zasadniczą. Decyzja premiera ma kluczowe znaczenie dla polskiego wymiaru sprawiedliwości – bez niej orzeczenia wydawane przez tych 200 asesorów mogłyby zostać uznane za nieważne, co sparaliżowałoby pracę wielu sądów.
11 tysięcy spraw miesięcznie – realne odciążenie sądów
Podpisanie nominacji to nie tylko formalność – to realne wsparcie dla przeciążonych sądów. Jak wskazał premier, 200 asesorów może rozpatrywać miesięcznie od 10 do 11 tysięcy spraw. To ogromna liczba, która znacząco odciąży sędziów i przyspieszy postępowania sądowe. Asesorzy to osoby, które ukończyły aplikację sędziowską i zdały egzamin, ale nie zostały jeszcze mianowane na stanowiska sędziowskie. Dzięki tej decyzji będą mogli legalnie orzekać, co jest szczególnie ważne w obliczu rosnącej liczby spraw wpływających do polskich sądów.
„Ta grupa 200 asesorów, gdyby została legalnie nominowana, mogłaby rozpatrywać miesięcznie od 10 do 11 tys. spraw, ponieważ asesorzy mogą orzekać, zanim zostaną sędziami. To orzekanie ma sens tylko wtedy, gdy jest legalne”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier podkreślił, że w przeciwnym razie wydane przez asesorów orzeczenia mogłyby zostać zakwestionowane. Mówiąc wprost – bez kontrasygnaty cały system orzekania przez asesorów ległby w gruzach, a tysiące stron postępowań czekałoby na ponowne rozpatrzenie spraw. Teraz, dzięki decyzji premiera, sytuacja jest opanowana, a asesorzy mogą rozpocząć pracę bez obaw o ważność swoich wyroków.
Spór konstytucyjny – prezydent i TK vs. rząd
Premier Tusk nie krył oburzenia postawą prezydenta Nawrockiego i Trybunału Konstytucyjnego. Jak mówił, „dwie instytucje – Prezydent RP i Trybunał Konstytucyjny – odpowiedzialne za ochronę i przestrzeganie Konstytucji, zawiązały coś na kształt politycznego spisku, aby tę Konstytucję złamać”. To mocne słowa, ale sytuacja była bezprecedensowa. Prezydent, wręczając nominacje bez kontrasygnaty, postawił asesorów w bardzo trudnej sytuacji – z jednej strony mieli nominacje, z drugiej – ich orzeczenia mogły być podważane.
Krajowa Rada Sądownictwa w stanowisku z 29 lipca 2025 r. jednoznacznie wskazała, że zgodnie z art. 144 Konstytucji akty urzędowe prezydenta niewymienione w tym przepisie wymagają kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów. Prezesi sądów, kierując się tym stanowiskiem, odesłali nominacje do KRS, aby mogły zostać przekazane premierowi. Dzięki temu premier mógł podpisać dokumenty, na których widnieje już podpis prezydenta Nawrockiego, spełniając tym samym konstytucyjny wymóg kontrasygnaty.
„Staram się bez emocji rozwiązywać problemy wynikające z niekonstytucyjnych działań, w tym przypadku działań Prezydenta Nawrockiego”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier przypomniał również, że jako szef rządu otrzymywał do kontrasygnaty tego typu dokumenty od wszystkich prezydentów, w tym od Andrzeja Dudy. Nigdy wcześniej nie było problemu z dopełnieniem tego obowiązku. Obecna sytuacja to kolejna próba „zmiany ustroju bez zmiany Konstytucji” – jak to ujął premier. Na szczęście udało się uniknąć kryzysu, a asesorzy mogą pracować.
Bezpieczeństwo energetyczne Polski – blackout nie grozi
Premier Tusk odniósł się również do fali upałów i sytuacji w polskiej energetyce. Podczas spotkania z zespołem zarządzania kryzysowego oceniono, że mimo rekordowych temperatur, nie ma zagrożenia blackoutem. „Sytuacja jest pod kontrolą” – zapewnił premier. Choć część bloków w elektrowniach w Kozienicach i Połańcu musiała ograniczyć pracę z powodu niewystarczającej ilości wody do chłodzenia, to Polskie Sieci Elektroenergetyczne nie planują uruchomienia okresu przywołania na rynku mocy, czyli sięgania po dodatkowe jednostki rezerwowe.
„Mieliśmy dziś spotkanie, aby ocenić, czy istnieje ryzyko wystąpienia jakiejkolwiek formy blackoutu. Mimo rekordowych temperatur, których się spodziewamy, nie ma dziś zagrożenia blackoutem. Sytuacja jest pod kontrolą”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier podkreślił, że polski system energetyczny jest bezpieczny dzięki zdywersyfikowanemu modelowi opartemu na różnych źródłach energii, w tym OZE. W czasie upałów, gdy elektrownie konwencjonalne mają problemy z chłodzeniem, fotowoltaika dostarcza rekordowe ilości energii. To pokazuje, jak ważne są inwestycje w odnawialne źródła energii. Premier zaapelował o dalszy rozwój lądowej energetyki wiatrowej i morskich farm wiatrowych, które zapewnią stabilność systemu w przyszłości.
Upały a bezpieczeństwo pracowników – apel premiera
Premier Tusk zwrócił uwagę na zagrożenie dla zdrowia i życia pracowników w czasie upałów. Już rano zaapelował do pracodawców o szczególną ostrożność i zadbanie o bezpieczne warunki pracy. Jak przypomniał, w lipcu podczas poprzedniej fali upałów doszło do tragicznego zdarzenia – zgonu pracownika w jednym z zakładów. To pokazuje, jak poważne są to zagrożenia.
„To nie są żarty. Mieliśmy do czynienia ze zgonem w czasie ostatniej fali upałów w lipcu w jednym z zakładów. Sprawa dotyczy prawie wszystkich w Polsce. My nie mamy za dużo doświadczeń z takimi temperaturami. To rozporządzenie będzie instruktażem, ale też zobowiązaniem dla pracodawców”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier przypomniał o rozporządzeniu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które określa maksymalną dopuszczalną temperaturę w miejscu pracy. Zaapelował do pracodawców, aby zapoznali się z nowymi przepisami i wykorzystali je jako wskazówki do zapewnienia bezpiecznych warunków pracy. W obliczu zmian klimatycznych i coraz częstszych fal upałów, takie regulacje są niezbędne, aby chronić zdrowie i życie pracowników.
Co to oznacza dla mieszkańców Opoczna?
Dla mieszkańców Opoczna i całego regionu decyzja premiera o podpisaniu nominacji asesorskich ma bezpośrednie przełożenie na funkcjonowanie lokalnego wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy w Opocznie, podobnie jak inne sądy w Polsce, boryka się z przeciążeniem i długim czasem oczekiwania na rozprawy. Dodatkowe 200 asesorów w skali kraju oznacza, że do sądów w województwie łódzkim, w tym do Opoczna, mogą trafić nowi orzecznicy, co przyspieszy rozpatrywanie spraw cywilnych, rodzinnych czy karnych. Mieszkańcy, którzy czekają na wyroki w sprawach spadkowych, rozwodowych czy odszkodowawczych, mogą liczyć na szybsze zakończenie postępowań.
W kontekście energetycznym, stabilność systemu elektroenergetycznego ma kluczowe znaczenie dla lokalnych firm i gospodarstw domowych. W czasie upałów, gdy zużycie energii rośnie, a elektrownie węglowe mają problemy z chłodzeniem, to właśnie fotowoltaika i inne OZE pomagają utrzymać ciągłość dostaw. W Opocznie i okolicach coraz więcej gospodarstw domowych i przedsiębiorstw inwestuje w panele słoneczne, co wpisuje się w ogólnopolski trend i zwiększa bezpieczeństwo energetyczne regionu. Apel premiera do pracodawców o zapewnienie bezpiecznych warunków pracy w upałach jest szczególnie istotny dla lokalnych zakładów produkcyjnych, gdzie wysokie temperatury mogą stanowić zagrożenie dla pracowników.
Najważniejsze fakty w skrócie
- 200 nominacji asesorskich podpisanych przez premiera Donalda Tuska w dniu 30 lipca 2025 r.
- Asesorzy mogą rozpatrywać 10–11 tysięcy spraw miesięcznie, co znacząco odciąży polskie sądy.
- Kontrasygnata premiera była wymagana zgodnie z art. 144 Konstytucji – prezydent Nawrocki początkowo jej nie uzyskał.
- Krajowa Rada Sądownictwa w stanowisku z 29 lipca potwierdziła konieczność kontrasygnaty.
- Brak zagrożenia blackoutem mimo upałów – system energetyczny jest stabilny, a fotowoltaika dostarcza rekordowe ilości energii.
- Premier zaapelował do pracodawców o przestrzeganie rozporządzenia MRPiPS w sprawie maksymalnej temperatury w miejscu pracy.
Podpisanie nominacji asesorskich to ważny krok w kierunku naprawy polskiego wymiaru sprawiedliwości. Dzięki zdecydowanej postawie premiera udało się uniknąć chaosu, który mógłby sparaliżować sądy. Jednocześnie rząd zapewnia, że bezpieczeństwo energetyczne kraju jest zagwarantowane, a pracownicy mogą liczyć na ochronę w czasie upałów. To dobra wiadomość dla wszystkich obywateli, w tym mieszkańców Opoczna.