Jakub Mortkowicz
Biografia
Jakub Mortkowicz urodził się 25 marca 1876 roku w Opocznie w rodzinie żydowskiej. Studiował w Radomiu, Monachium, Brukseli i Antwerpii, gdzie ukończył Akademię Handlową i działał w Związku Studentów Polaków oraz Związku Młodzieży Socjalistycznej. Po powrocie do kraju podjął pracę w banku Hipolita Wawelberga i kontynuował działalność socjalistyczną, związał się z PPS. Za kolportaż nielegalnej prasy został aresztowany w 1899 r., przebywał w X pawilonie Cytadeli Warszawskiej i na kilka miesięcy zesłany na Kaukaz.
W 1903 r. został współwłaścicielem wydawnictwa G. Centnerszwer i Ska; wkrótce spłacił wspólnika i z Teodorem Toeplitzem założył Mortkowicz Towarzystwo Wydawnicze w Warszawie. Firma kilkakrotnie zmieniała nazwę; w latach 1903–1931 ukazało się 705 pozycji. Mortkowicz był współzałożycielem Ruch i w połowie lat 30. dysponował ogólnokrajową siecią kolportażu prasy. W 1915 r. przekształcił firmę w spółkę akcyjną Towarzystwo Wydawnicze w Warszawie. W latach 1904–1912 zorganizował wydanie prawie wszystkich dzieł Nietzschego; w pracach nad nim brali udział wybitni ówczesni twórcy. Jako wydawca wspierał wielu artystów, zwłaszcza twórców młodopolskich, i promował światowy kanon literacki w Polsce.
W 1928 r. został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Mortkowicz zmarł 9 sierpnia 1931 r. po upadku spółki, a jego żona Janina Mortkowiczowa i córka Hanna kontynuowały działalność. Pochowany został na cmentarzu żydowskim przy Okopowej w Warszawie.